Mdina

Op Malta's hoogste heuvel, Mdina, vaak de 'Stille Stad' genoemd, is een versterkt wonder dat bezoekers door de tijd vervoert. De oorsprong gaat meer dan 4.000 jaar terug, deze oude citadel heeft de passage van Feniciërs, Romeinen, Arabieren en de Ridders van Sint-Jan meegemaakt, die elk een onuitwisbare stempel hebben achtergelaten op de honingkleurige muren en kronkelende doorgangen.

Stap door de statige Barokke Mdina Poort en betreed een rijk waar de geluiden van het moderne leven lijken te vervagen, vervangen door de echo van je eigen voetstappen op gepolijst kalksteen. Deze rustige sfeer, gecombineerd met de opmerkelijk goed bewaarde middeleeuwse en barokke architectuur, maakt Mdina tot een unieke en suggestieve bestemming, een schril contrast met de bruisende kustplaatsen van Malta.

Ooit de hoofdstad van het eiland, is Mdina vandaag de dag een residentiële enclave, de thuisbasis van een kleine bevolking en een schat aan aristocratische paleizen, kerken en musea. Het compacte formaat nodigt uit tot rustige verkenning, nodigt uit om door de smalle steegjes te dwalen en stille binnenplaatsen te ontdekken, met weidse uitzichten over het Maltese landschap vanaf de oude bastions.

Van Oude Vesting tot Adellijke Stad

Het verhaal van Mdina begint meer dan 4.000 jaar geleden, met bewijs van bewoning dat teruggaat tot de Bronstijd. De strategische locatie op de heuveltop bood natuurlijke verdediging, een kenmerk dat werd erkend en benut door de Feniciërs, die de nederzetting rond 700 v.Chr. versterkten en het Maleth noemden. Ze plaatsten zelfs een levensgroot standbeeld van hun godin Astarte, een godheid van seks, vruchtbaarheid en oorlog, bij de stadspoorten.

Onder Romeinse heerschappij, rond 218 v.Chr., stond de stad bekend als Melite en werd het een belangrijk administratief centrum, aanzienlijk groter dan het huidige Mdina, en strekte zich uit tot wat nu Rabat is. De Romeinen verwijderden, ongebruikelijk, het standbeeld van Astarte niet, maar herconfigureerden haar als Juno, de godin van bescherming. Na de val van Rome werd de stad hervormd door Byzantijnse en later Arabische heersers. De Arabische Aghlabiden, die in de 9e eeuw arriveerden, verkleinden de stad en versterkten haar verdediging, waardoor ze de compacte vorm kreeg die vandaag de dag te zien is en de naam 'Mdina', afgeleid van het Arabische woord voor 'stad'.

Meer dan duizend jaar diende Mdina als de politieke en religieuze hoofdstad van Malta, een thuis voor de adel en kerkelijke autoriteiten van het eiland. In deze periode werden grote paleizen en huizen gebouwd, waardoor Mdina werd gevestigd als de meest verfijnde stad van Malta. Een aanzienlijke verschuiving vond echter plaats in 1530 met de komst van de Ridders van Sint-Jan, die de hoofdstad verplaatsten naar Birgu en later Valletta. Deze verandering leidde tot een afname van de bevolking van Mdina, waardoor de stad de blijvende bijnaam 'Stille Stad' kreeg.

Desondanks bleef de adel grotendeels aanwezig, en de stad onderging een barokke transformatie na een verwoestende aardbeving in 1693 die veel van haar gebouwen beschadigde. Onder Grootmeester António Manoel de Vilhena werd de stad hersteld, waarbij de Mdina Poort, gebouwd naar een ontwerp van Charles François de Mondion, een kroonjuweel van haar kalkstenen bastions werd. De blijvende geschiedenis van Mdina is nog steeds zichtbaar in haar middeleeuwse straatpatronen en de mix van architectonische stijlen, waardoor het een uniek voorbeeld is van een continu bewoonde middeleeuwse ommuurde stad.

Je reis naar Mdina begint meestal bij de indrukwekkende Mdina Poort, een statige barokke ingang die de toon zet voor de tijdloze charme van de stad. Eenmaal binnen, laat je meevoeren door de labyrintische, smalle straten, waar elke bocht ingewikkelde deuren, bloemrijke ramen en onverwachte vergezichten onthult. Deze stille lanen dragen bij aan de aantrekkingskracht van Mdina en aan haar reputatie als 'Stille Stad'.

Een centraal hoogtepunt is de Sint-Pauluskathedraal, een prachtig barok meesterwerk dat na de aardbeving van 1693 opnieuw werd opgebouwd. Het rijk versierde interieur, met ingewikkelde marmeren grafstenen die de vloer bedekken, is een testament van het adellijke en religieuze erfgoed van de stad. Naast de kathedraal herbergt het Mdina Kathedraalmuseum een collectie kerkelijke artefacten, munten en kunst, waaronder houtsneden van Albrecht Dürer.

Voor een diepere duik in het aristocratische leven, bezoek Palazzo Falson Historic House Museum, een goed bewaard gebleven middeleeuws stadshuis uit de 13e eeuw, gevuld met kunst, meubels en wapenrusting. Mis de weidse uitzichten vanaf Bastion Square niet, die een panoramisch uitzicht bieden over centraal Malta tot aan de verre zee. Voor een macaberder historisch inzicht, biedt het Mdina Dungeons Museum, gelegen onder de hoofdpoort, een theatrale verkenning van het duistere verleden van Malta door middel van ondergrondse cellen en interactieve tentoonstellingen. Als je een fan bent van 'Game of Thrones', let dan op filmlocaties zoals de Mdina Poort en Pjazza Mesquita.

Net buiten de muren van Mdina, in Rabat, verken je de Sint-Pauluscatacomben en de Sint-Agatha catacomben, een uitgestrekt complex van vroegchristelijke begraafplaatsen die dateren uit de 4e eeuw. De Domvs Romana, eveneens in Rabat, biedt een kijkje in een Romeinse villa en zijn mozaïeken.

Mdina is het hele jaar door een boeiende bestemming, maar de schouderseizoenen van april tot juni en september tot november bieden de beste ervaring. Gedurende deze maanden is het weer mild en comfortabel om te wandelen, en de drukte is over het algemeen kleiner. Zomers (juli en augustus) kunnen erg heet zijn, met dagtemperaturen die oplopen tot 34°C, en trekken het hoogste aantal toeristen aan. Wintermaanden (december tot februari) zijn mild, hoewel ze de meeste regen ervaren. Om de 'stille' sfeer van Mdina echt te ervaren, overweeg een bezoek vroeg in de ochtend voor 9:00 uur of laat in de middag/avond na 18:00 uur, wanneer dagjesmensen vertrokken zijn en het gouden kalksteen van de stad gloeit onder het zachte licht.

Mdina is een stad die alleen te voet toegankelijk is, met voertuigtoegang voornamelijk beperkt tot bewoners en hulpdiensten, dus comfortabele schoenen zijn essentieel voor het navigeren door de oneffen straten. De meeste bezoekers parkeren op aangewezen plaatsen net buiten de stadsmuren. Openbare bussen vanuit Valletta, Sliema en St. Julian's bieden gemakkelijke toegang, meestal stoppen ze in Rabat, op korte loopafstand van de hoofdingang van Mdina. De stad zelf is gratis toegankelijk en te verkennen, maar individuele attracties zoals musea en de kathedraal (exclusief het hoofdinterieur van de kathedraal) rekenen aparte toegangsprijzen, meestal variërend van €5 tot €13.

Plan minstens 2-3 uur om de hoogtepunten van Mdina op een rustig tempo te verkennen. Als je van plan bent om het nabijgelegen Rabat en zijn catacomben te bezoeken, verleng dan je bezoek tot een halve dag of langer. Het meenemen van water, vooral in de zomer, is raadzaam omdat schaduw beperkt kan zijn. Houd er rekening mee dat Mdina nog steeds een woonstad is, dus wees je bewust van de bewoners en vermijd fotograferen door open ramen of het blokkeren van ingangen.