Diyarbakır

Diyarbakır, miasto w południowo-wschodniej Turcji, jest świadectwem tysiącleci ciągłego zamieszkania, z korzeniami sięgającymi około 8000 r. p.n.e. Położone na wysokim płaskowyżu nad rzeką Tygrys, stanowi centrum administracyjne prowincji Diyarbakır i ważne centrum kulturalne. Charakterystyczną cechą miasta są jego kolosalne mury z czarnego bazaltu, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, które otaczają stare miasto i oferują dramatyczne widoki na rzekę Tygrys i żyzne Ogrody Hevsel.

Tożsamość Diyarbakır jest głęboko spleciona z jego zróżnicowaną historią, będąc skrzyżowaniem wielu cywilizacji, w tym Asyryjczyków, Rzymian, Bizantyjczyków i Osmanów. Ta warstwowość kultur jest widoczna w jego architekturze, języku i tradycjach kulinarnych. Często określane jako stolica kulturalna Kurdów w Turcji, Diyarbakır to miejsce, gdzie starożytne tradycje kwitną w dynamicznym krajobrazie miejskim.

Od starożytnej Amidy do współczesnego Diyarbakır

Obszar otaczający współczesny Diyarbakır jest stale zamieszkany od epoki kamienia, a znaleziska archeologiczne z takich miejsc jak Çayönü sięgają ponad 10 000 lat. Miasto po raz pierwszy pojawia się w asyryjskich tekstach z XIII wieku p.n.e. pod nazwą Amida. Służyło jako stolica aramejskiego królestwa Bit-Zamani, a później stało się częścią państw Urartu i Asyrii.

W I wieku p.n.e. Republikę Rzymską zdobyła kontrolę, a miasto, wciąż znane jako Amida, zostało silnie ufortyfikowane. Cesarz Konstancjusz II nakazał budowę ogromnych murów z czarnego bazaltu około 349 r. n.e., przekształcając je w potężną fortecę na wschodnich granicach Rzymu. Te mury, w dużej mierze nienaruszone do dziś, są cechą definiującą miasto.

VII wiek n.e. oznaczał znaczącą zmianę wraz z podbojem Diyarbakır przez armie muzułmańskie w 639 r. n.e. Miasto zostało przemianowane na Diyar Bakr, co oznacza „ziemia plemienia Bakr”, plemienia arabskiego, które osiedliło się w regionie. W tym okresie istniejąca Katedra św. Tomasza została przekształcona w Wielki Meczet w Diyarbakır, co czyni go jednym z najstarszych meczetów w Anatolii. Miasto rozwijało się jako centrum handlu na Jedwabnym Szlaku, łącząc Persję i Mezopotamię z Anatolią, okres ten jest świadectwem budowy karawanserajów, takich jak Hasan Pasha Han.

Diyarbakır nadal zmieniał właścicieli wśród różnych imperiów islamskich, w tym Umajjadów, Abbasydów, Seldżuków i Artukidów, z których każde pozostawiło swój ślad architektoniczny i kulturowy. Imperium Osmańskie przejęło kontrolę w 1514 roku, ustanawiając Diyarbakır ważną bazą wojskową i centrum wykwalifikowanych rzemieślników. Populacja miasta znacznie wzrosła w XX wieku, osiągając ponad milion na początku XXI wieku. W 1937 roku nazwa miasta została oficjalnie zmieniona na Diyarbakır, co oznacza „ziemia miedzi”, odzwierciedlając bogactwo mineralne regionu.

Dziś Diyarbakır jest uznawany za swoje głębokie dziedzictwo kurdyjskie i mezopotamskie, a jego starożytne mury i Ogrody Hevsel są od 2015 roku wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Rozpocznij swoją eksplorację od Murów Miejskich Diyarbakır, wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Te imponujące fortyfikacje z czarnego bazaltu, o długości około 5,8 km, należą do najdłuższych i najlepiej zachowanych struktur obronnych na świecie. Przejdź się po ich fragmentach, aby docenić ich skalę i 82 wieże obserwacyjne, wiele z nich ozdobionych inskrypcjami z różnych cywilizacji. Ze szczytu murów, szczególnie w pobliżu Bramy Mardin, roztaczają się rozległe widoki na Ogrody Hevsel, żyzny krajobraz rolniczy rozciągający się do rzeki Tygrys, również wpisany na Listę UNESCO.

W obrębie murów miejskich, znanego jako dzielnica Sur, zwiedź Wielki Meczet w Diyarbakır (Ulu Cami), jeden z najstarszych meczetów w Anatolii, pochodzący z 639 r. n.e. Jego architektura odzwierciedla wczesne wpływy muzułmańskie i jest uważany za ważny przykład wzornictwa Seldżuków. Poszukaj charakterystycznego Minaretu Czteronożnego (Dört Ayaklı Minare), unikalnej konstrukcji opartej na czterech kamiennych filarach.

Tuż za Bramą Mardin, Most Dziesięciooki (On Gözlü Köprü), zbudowany w 1065 roku, z gracją przecina rzekę Tygrys. Ten zabytkowy kamienny most jest ulubionym miejscem do obserwowania lokalnego życia i podziwiania widoków o zachodzie słońca. Aby głębiej zanurzyć się w lokalną kulturę, odwiedź Dengbêj Evi (Dom Dengbêj), gdzie zachowana jest starożytna sztuka kurdyjskiego opowiadania historii poprzez pieśni. Muzeum Archeologiczne w Diyarbakır, mieszczące się w kompleksie İçkale, oferuje przegląd historii regionu od epoki neolitu po czasy osmańskie.

Najprzyjemniejsze pory na odwiedzenie Diyarbakır to wiosna (kwiecień-czerwiec) i jesień (wrzesień-początek listopada). W tych miesiącach pogoda jest ciepła, ale komfortowa do zwiedzania atrakcji na świeżym powietrzu, takich jak Mury Miejskie i Ogrody Hevsel, z kwitnącą roślinnością wiosną i łagodnymi temperaturami jesienią. Lata (czerwiec-wrzesień) mogą być bardzo gorące, ze średnimi temperaturami dziennymi około 31°C i szczytowymi temperaturami dochodzącymi do 38°C w lipcu, co utrudnia zwiedzanie w ciągu dnia. Zimy (grudzień-luty) są zimne, ze średnimi temperaturami około 1,8°C, co może być odpowiednie do zwiedzania muzeów i delektowania się lokalną kuchnią w pomieszczeniach.

Lotnisko Diyarbakır (DIY) znajduje się około 7 km od centrum miasta, z łatwo dostępnymi autobusami miejskimi i taksówkami. W obrębie miasta, szczególnie w zabytkowej dzielnicy Sur, najlepszym sposobem na zwiedzanie wąskich, krętych uliczek jest spacer. Na dłuższe dystanse lub wieczorne podróże taksówki są liczne i niedrogie.

Oficjalnym językiem jest turecki, a chociaż angielski może być rozumiany w głównych hotelach, zaleca się posiadanie aplikacji tłumaczącej lub książki z frazami. Podstawowe tureckie pozdrowienia, takie jak „Merhaba” (Cześć) i „Teşekkürler” (Dziękuję), są doceniane. Lokalna gościnność jest filarem kultury; przyjęcie zaproszenia na herbatę jest oznaką przyjaźni. Wchodząc do meczetów lub lokalnych domów, pamiętaj o zdjęciu butów. Zaleca się również uzyskanie pozwolenia przed fotografowaniem ludzi.