Sukhothai

Sukhothai, nazwa oznaczająca „Świt Szczęścia”, było pierwszą stolicą Syjamu, królestwa, które położyło podwaliny pod współczesną kulturę tajską. Założone w XIII wieku po uzyskaniu suwerenności od imperium Khmerów, Sukhothai rozwijało się przez około dwa stulecia, stając się ważnym ośrodkiem zarządzania, handlu i kultu. Dziś trwałe budowle tej wspaniałej epoki są zachowane w Parku Historycznym Sukhothai, miejscu wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO, rozciągającym się na ponad 70 kilometrach kwadratowych i obejmującym prawie 200 starożytnych struktur.

Odkrywanie Sukhothai to podróż w przeszłość, oferująca spokojny kontrast do ruchliwych miast Tajlandii. Płaski teren parku, poprzetykany starożytnymi świątyniami, posągami Buddy i stawami z liliami, zachęca do zwiedzania rowerem, pozwalając na spokojne tempo chłonięcia historycznej atmosfery. Jest to miejsce, gdzie elegancka architektura i sztuka stylu Sukhothai, zwłaszcza charakterystyczne wizerunki Buddy, opowiadają historie zamożnego i bogatego kulturowo okresu.

Początki cywilizacji tajskiej

Historia Sukhothai rozpoczyna się w XIII wieku, ewoluując z posterunku handlowego i placówki Imperium Khmerów w niezależne miasto-państwo. W 1238 roku dwaj tajscy wodzowie, Pho Khun Bang Klang Hao i Pho Khun Pha Mueang, poprowadzili bunt przeciwko panowaniu Khmerów, tworząc pierwsze znaczące niezależne państwo tajskie. Ten kluczowy moment oznaczał narodziny Królestwa Sukhothai i dynastii Phra Ruang.

Złoty wiek królestwa przypisuje się w dużej mierze jego trzeciemu władcy, królowi Ramkhamhaengowi Wielkiemu (panował ok. 1279–1298). Jest on czczony jako postać założycielska narodu tajskiego, rozszerzając wpływy Sukhothai na znaczną część dzisiejszej Laosu, na zachód po Morze Andamańskie i na południe po Półwysep Malajski. Poza ekspansją terytorialną, rządy króla Ramkhamhaenga były świadkami głębokich postępów kulturowych i gospodarczych. To właśnie w tym okresie prawdopodobnie powstał alfabet tajski, a najwcześniejszy znany przykład znajduje się w inskrypcji Ramkhamhaenga z 1292 roku. Buddyzm Therawady, pod wpływem stylów Sri Lanki, również głęboko się zakorzenił, głęboko kształtując sztukę i architekturę królestwa.

Dobrobyt Sukhothai był dalej napędzany przez jego strategiczne położenie w żyznej dolinie rzeki Yom i imponujący system inżynierii hydraulicznej, w tym tamy, zbiorniki i kanały do nawadniania i kontroli powodzi. Królestwo promowało również otwarty handel, z rynkami dostępnymi dla wszystkich bez podatków tranzytowych, i stało się znane z wysokiej jakości ceramiki Sangkhalok, która była szeroko eksportowana.

Jednak autonomia Sukhothai nie trwała wiecznie. Po 1351 roku, wraz z pojawieniem się potężnego królestwa Ayutthaya, wpływy Sukhothai zaczęły słabnąć, aż w końcu zostało podbite i wchłonięte przez Ayutthaya w 1438 roku. Miasto zostało w dużej mierze opuszczone pod koniec XV lub na początku XVI wieku, a jego drewniane konstrukcje z czasem uległy zniszczeniu. Dopiero w XIX wieku, wraz z odkryciem steli Ramkhamhaenga przez króla Mongkuta (Rama IV), odżyło zainteresowanie historycznym znaczeniem Sukhothai. Obszerne prace renowacyjne w latach 70. XX wieku doprowadziły do otwarcia Parku Historycznego Sukhothai w 1988 roku, który został uznany za miejsce światowego dziedzictwa UNESCO w 1991 roku, zapewniając zachowanie tego „Świtu Szczęścia” dla przyszłych pokoleń.

Park Historyczny Sukhothai jest podzielony na pięć stref. Strefy Centralna, Północna i Zachodnia wymagają opłaty za wstęp, podczas gdy strefy Południowa i Wschodnia są bezpłatne.

W Strefie Centralnej rozległy Wat Mahathat jest najważniejszą świątynią królewską, z licznymi stupami, prangami i posągami Buddy. W pobliżu Wat Sa Si wyróżnia się spokojnym położeniem na małej wyspie pośród stawu Traphang-Takuan, często ozdobionego kwiatami lotosu. Również w tej strefie Wat Si Sawai wykazuje silne wpływy architektury khmerskiej, z trzema charakterystycznymi prangami.

Strefa Północna zawiera Wat Si Chum, słynący z ogromnego, 15-metrowego posągu siedzącego Buddy, Phra Achana, mieszczącego się w mandapie. Niedaleko znajduje się Wat Phra Phai Luang, uważany za jeden z najstarszych zabytków w parku, prezentujący khmerskie prangi i misterne rzeźbienia.

Podczas zwiedzania parku poświęć czas na Muzeum Narodowe Ramkhamhaeng, położone naprzeciwko głównego wejścia. Znajdują się tam artefakty z wykopalisk, w tym Stela Ramkhamhaenga, która zawiera najwcześniejszy znany przykład alfabetu tajskiego.

Idealnym czasem na zwiedzanie Sukhothai jest chłodny sezon, od listopada do lutego. W tych miesiącach temperatury są przyjemne, wahając się od 24°C do 31°C (75°F do 87°F), z niższą wilgotnością i minimalnymi opadami, co sprawia, że odkrywanie parku historycznego na świeżym powietrzu jest komfortowe. Grudzień i styczeń są szczególnie korzystne. Park często wydłuża godziny otwarcia do 21:00 w soboty, z iluminacjami oświetlającymi ruiny, oferując inną perspektywę.

Sukhothai jest podzielone na „Stare Sukhothai”, gdzie znajduje się Park Historyczny, i „Nowe Sukhothai”, nowoczesne miasto oddalone o około 12 kilometrów, gdzie znajduje się większość kwater i usług. Lokalne autobusy kursują często między obiema częściami, kosztując około 30 Bahtów za 30-minutową podróż. Dostępne są również tuk-tuki i songthaewy (wspólne pickupy).

Opłata za wstęp do Parku Historycznego Sukhothai do Strefy Centralnej wynosi 200 THB, a do stref Północnej i Zachodniej po 120 THB każda. Dodatkowe 10 THB jest pobierane za wjazd rowerem do każdej płatnej strefy. Bilety są ważne przez jeden dzień, umożliwiając ponowne wejście.

Wypożyczenie roweru (30-50 THB dziennie) jest najpopularniejszym i zalecanym sposobem zwiedzania rozległego parku. Bankomaty są dostępne w Nowym Sukhothai i w pobliżu wejścia do parku, ale zaleca się posiadanie drobnych tajskich Bahtów (THB) na lokalne targi i mniejsze zakupy.