Tagbilaran

Tagbilaran, stolica prowincji Bohol na Filipinach, stanowi główną bramę do słynnych cudów natury i miejsc kulturalnych wyspy. Z populacją około 105 000 mieszkańców według danych z 2020 roku, łączy miejskie udogodnienia ze zrelaksowanym, prowincjonalnym charakterem. Często nazywany „Miastem Przyjaźni”, Tagbilaran serdecznie wita podróżnych zwiedzających region Visayas.

Położony na południowo-zachodnim krańcu Bohol, Tagbilaran wychodzi na morze i pobliską wyspę Panglao. Chociaż pełni funkcję politycznego, społecznego i gospodarczego centrum Bohol, miasto utrzymuje niespieszny klimat, gdzie mieszkańcy znani są ze swojej przyjazności, a ulice są zazwyczaj wolne od ciężkiego ruchu. Stanowi idealną bazę wypadową do dziewiczych plaż Panglao, kultowych Wzgórz Czekoladowych i innych urzekających miejsc na całym Bohol.

Od Starożytnego Postu Handlowego do Miasta Koncesjonowanego

Obszar, który dziś jest Tagbilaran, ma długą i złożoną przeszłość, uważa się, że był kwitnącym ośrodkiem handlowym z Chinami, stanami malajskimi i dzisiejszą Indonezją na wieki przed przybyciem Hiszpanów. Około 1200 roku osady na palach, być może Lutaos z północnego Mindanao, powstały wzdłuż Cieśniny Tagbilaran, tworząc to, co stało się Królestwem Dapitan.

Kluczowy moment w historii Filipin, Sandugo czyli Układ Krwi, miał miejsce podobno na wschodnich obrzeżach dzisiejszego Tagbilaran 16 marca 1565 roku. Ten historyczny traktat przyjaźni został przypieczętowany między lokalnym wodzem Radżą Sikatuną a hiszpańskim odkrywcą Miguelem Lópezem de Legazpi. Wydarzenie to, uwiecznione na obrazie filipińskiego artysty Juana Luny, polegało na tym, że dwaj przywódcy nacięli sobie nadgarstki, zmieszali krew z winem i wypili ją, aby zaznaczyć jedność. Aby to uczcić, prezydent Elpidio Quirino ustanowił w 1953 roku „Order Sikatuny”, prezydenckie odznaczenie dla odwiedzających dygnitarzy.

Tagbilaran pierwotnie należał do sąsiedniego miasta Baclayon. W 1742 roku ojciec Cesar Felipe Doria, rektor jezuitów na Bohol, wystąpił o utworzenie nowego miasta, wierząc, że Baclayon stało się zbyt duże dla jednego księdza do administrowania. W ten sposób San José de Tagbilaran zostało założone 9 lutego 1742 roku, poświęcone Świętemu Józefowi Robotnikowi. Miasto później zostało stolicą Bohol w 1854 roku, kiedy wyspa została oddzielną prowincją od Cebu. Rozwijało się dalej pod rządami hiszpańskimi i amerykańskimi, ostatecznie uzyskując status miasta koncesjonowanego 1 lipca 1966 roku na mocy Ustawy Republikańskiej nr 4660.

Miasto było okupowane zarówno przez Stany Zjednoczone podczas wojny filipińsko-amerykańskiej, jak i przez Cesarstwo Japonii podczas II wojny światowej. Sitio Ubos, dawne miejsce portu Tagbilaran, jest uważane za najstarszą część miasta, będąc ruchliwym centrum handlowym od XVII do początku XX wieku. Znajduje się tam najstarsza i największa liczba domów dziedzictwa na Bohol i zostało ogłoszone „Obszarem Dziedzictwa Kulturowego” w 2002 roku.

Chociaż Tagbilaran służy głównie jako punkt wypadowy do szerszych atrakcji Bohol, samo miasto oferuje kilka interesujących miejsc. Pomnik Układu Krwi w Barangay Bool upamiętnia historyczny Sandugo z 1565 roku między Datu Sikatuną a Miguelem Lópezem de Legazpi, oferując widoki na Morze Bohol. Aby głębiej poznać przeszłość wyspy, oddział Narodowego Muzeum Filipin – Bohol oferuje wystawy dotyczące geologii, bioróżnorodności i historii archeologicznej Bohol.

Niedaleko miasta, Kościół Baclayon, ukończony w 1727 roku, jest jednym z najstarszych kościołów na Filipinach, prezentującym imponującą architekturę kolonialną Hiszpanii. Chociaż uszkodzony przez trzęsienie ziemi w 2013 roku, wysiłki na rzecz odbudowy zachowały jego historyczne znaczenie. Po drugiej stronie grobli, Wyspa Panglao jest łatwo dostępna, znana z białych piaszczystych plaż, takich jak Plaża Alona, aktywnego życia morskiego do snorkelingu i nurkowania oraz intrygującej Jaskini Hinagdanan z podziemną laguną. Inne pobliskie atrakcje to Bilar Man-Made Forest, gęsty baldachim drzew mahoniowych, oraz spokojna Rzeka Loboc, gdzie popularne są rejsy po rzece.

Tagbilaran doświadcza tropikalnego klimatu, który pozostaje ciepły i zachęcający przez cały rok, ze średnimi miesięcznymi temperaturami zazwyczaj między 26°C a 28°C. Najkorzystniejszy czas na wizytę to pora sucha, która zazwyczaj trwa od grudnia do maja. Ten okres oferuje przyjemną pogodę z mniejszą liczbą dni deszczowych, co czyni go idealnym do aktywności na świeżym powietrzu i zwiedzania miasta oraz okolicznych atrakcji. Osoby, które chcą uniknąć największych tłumów turystów, powinny rozważyć wizytę pod koniec kwietnia i w maju.

Oficjalną walutą w Tagbilaran i reszcie Filipin jest Peso Filipińskie (PHP). Banknoty są dostępne w nominałach od ₱20 do ₱1000, a monety od ₱1 do ₱20, wraz z mniejszymi nominałami sentimo. Angielski jest powszechnie używany i rozumiany w Tagbilaran, co sprawia, że komunikacja jest zazwyczaj łatwa. Lokalnym dialektem jest Boholano, odmiana Cebuano.

Tagbilaran jest obsługiwany przez Międzynarodowe Lotnisko Bohol-Panglao (TAG), jedyne lotnisko na Bohol z regularnymi połączeniami, położone około 16 km od centrum miasta. Lotnisko to zastąpiło stare lotnisko Tagbilaran w 2018 roku. Alternatywnie, wielu odwiedzających przylatuje na Międzynarodowe Lotnisko Mactan-Cebu (CEB) i udaje się promem do portu Tagbilaran, malownicza dwugodzinna podróż. W obrębie miasta głównymi środkami transportu są tricykle i jeepneye, oferujące niedrogie opcje poruszania się. Taksówki są również dostępne, szczególnie na lotnisku, w porcie i w głównych centrach handlowych. Wynajem samochodu lub skutera jest popularną opcją do zwiedzania Bohol we własnym tempie.