Calcata

Calcata Vecchia, ofwel Oude Calcata, is dramatisch gelegen op een klif van vulkanisch tufsteen en overtreft alle verwachtingen. Dit middeleeuwse gehucht, ongeveer 40 kilometer ten noorden van Rome in de regio Lazio, lijkt recht uit de aarde te rijzen en kijkt uit over de groene Treja-rivierdal. De ingewikkelde steegjes, oude stenen huizen en weidse uitzichten creëren een sfeer die in de tijd lijkt te zijn opgeschort.

Calcata, ooit in de jaren 1930 onbewoonbaar verklaard en verlaten vanwege zorgen over geologische instabiliteit, kende in de jaren 1960 een opmerkelijke opleving. Het werd een magneet voor kunstenaars, intellectuelen en vrije geesten uit Italië en daarbuiten, die de krakkemikkige structuren nieuw leven inbliezen en het een levendig, alternatief karakter gaven. Tegenwoordig is Calcata een levende, ademende kunstcommune, een plek waar geschiedenis, natuur en creativiteit met elkaar verweven zijn en een onderscheidende ontsnapping bieden aan de drukte van het moderne leven.

Van Faliscanse Wortels tot Romeinse Invloed

De geschiedenis van Calcata gaat meer dan twee millennia terug, met bewijs van menselijke bewoning in het gebied daterend uit de prehistorie. De pre-Romeinse Faliscanse beschaving, een Italische stam, vestigde nederzettingen op de tufstenen heuvels en bergen van de Treja-vallei, waarbij ze hun verhoogde posities voor verdediging gebruikten. Ze schreven ook mystieke energie toe aan het gebied en voerden oude magische rituelen uit. De Faliscans gaven uiteindelijk toe aan de Romeinen, die het gebied vervolgens in hun rijk integreerden, waarbij Calcata tijdens de tijd van keizer Hadrianus een centrum voor landbouwproductie werd dat Rome diende.

Middeleeuwse Vesting en de Heilige Voorhuid

In de Middeleeuwen ontwikkelde Calcata zich tot een versterkt middeleeuws dorp. De familie Anguillara bouwde rond 1300 de Kerk van de Allerheiligste Naam van Jezus, en ook het Kasteel van Anguillara, of Baronaal Paleis, dateert uit deze periode. Een belangrijk moment in de geschiedenis van Calcata vond plaats in 1527. Na de Plundering van Rome zou een Duitse huurling de Heilige Voorhuid van Jezus hebben meegenomen uit de Basiliek van San Giovanni in Laterano. Hij werd later in Calcata gearresteerd en verborg het relikwie in zijn cel. Het werd 30 jaar later ontdekt en werd een vereerd object, waardoor Calcata eeuwenlang een bedevaartsoord werd.

Verlatenheid en Boheemse Wedergeboorte

Begin 20e eeuw stond Calcata voor een dramatisch keerpunt. Na de verwoestende aardbeving in Messina in 1908 begon de Italiaanse regering bepaalde steden als potentiële aardbevingsgevaren te identificeren. In de jaren 1930 veroordeelde de regerende Mussolini-regering Calcata Vecchia, uit bezorgdheid dat de vulkanische klif waarop het stond zou instorten, en beval de bewoners te evacueren. Een nieuw dorp, Calcata Nuova, werd in de buurt gebouwd en Calcata Vecchia lag drie decennia verlaten, schijnbaar gedoemd tot vernietiging.

Het verhaal eindigde daar echter niet. In de jaren '60 en '70 ontdekte een nieuwe golf van inwoners - kunstenaars, intellectuelen en vrije geesten uit Italië en daarbuiten - het verlaten dorp. Aangetrokken door de rauwe schoonheid, isolatie en waargenomen mystieke energie, begonnen ze de oude stenen huizen te bewonen en uiteindelijk te verwerven tegen opmerkelijk lage prijzen. Deze nieuwe bewoners bliezen het dorp nieuw leven in, openden kunstgalerijen, werkplaatsen, cafés en restaurants. Ze lobbyden met succes bij de regering om de veroordelingsbevel in te trekken, met het argument dat de oorspronkelijke claim politiek gemotiveerd was. Deze transformatie vestigde de reputatie van Calcata als een 'kunstenaarsdorp' en een 'vrijgevochten heiligdom', een creatieve haven waar kunstenaarschap en een alternatieve levensstijl floreren te midden van oude stenen.

Door de enige poort van Calcata te stappen, word je onmiddellijk ondergedompeld in de onderscheidende sfeer. Het dorp is een doolhof van smalle, met stenen geplaveide steegjes, kleine pleinen en arcades die uitkomen op weidse uitzichten over de Treja-rivierdal vanaf de klifrand.

Op het hoofdplein bevindt zich de 14e-eeuwse Chiesa del Santissimo Nome di Gesù (Kerk van de Allerheiligste Naam van Jezus), hoewel deze eind 18e eeuw werd gerestaureerd. Naast de kerk staat het Kasteel van Anguillara, of Baronaal Paleis, met zijn toren, een structuur die eeuwenlang verschillende functies voor de gemeenschap heeft vervuld.

Het ware karakter van Calcata ligt in zijn actieve kunstenaarsgemeenschap. De smalle straatjes zijn bekleed met kunstgalerijen, ateliers van ambachtslieden en handwerkwinkels, vaak gevestigd in grotten die in het tufsteen zijn uitgehouwen. Hier vind je unieke handgemaakte items, van keramiek tot sieraden, en kun je zelfs rechtstreeks met de kunstenaars in contact komen. Mis de kans niet om deze werkplaatsen te verkennen en misschien een stukje Calcata mee naar huis te nemen. Het Museo della Civiltà Contadina (Museum van het Plattelandsleven), gevestigd in de ontwijdde kerk van San Giovanni Decollato, biedt gratis toegang en herbergt ongeveer 500 instrumenten die werden gebruikt in het huiselijke en agrarische leven van het Viterbo-gebied. Voor theeliefhebbers biedt de Sala dei 201 tè tientallen variëteiten in een heerlijke omgeving met een weids terras.

Buiten het dorp biedt het Regionale Park van de Treja-vallei diverse natuurpaden voor wandelen of paardrijden, die leiden naar watervallen en overblijfselen van oude nederzettingen.

Calcata kan in elk seizoen worden bezocht, aangezien het klimaat over het algemeen warm-gematigd is, met milde winters en niet overdreven warme zomers. De lente tot de herfst worden echter over het algemeen als de meest gunstige bezoektijd beschouwd. In de zomer zijn meer bedrijven, waaronder restaurants, gedurende de hele week geopend. Weekenden zijn bijzonder levendig, met veel lokale kunstenaars die zich verzamelen op het hoofdplein en kunstgalerijen, handwerkwinkels en restaurants die hun openingstijden verlengen van vrijdag tot zondagavond. Het dorp organiseert ook speciale evenementen, zoals de viering van de Zomerzonnewende in juni en de "Nacht van de Heksen" op 31 oktober.

Calcata Vecchia ligt ongeveer 40-50 kilometer (25-30 mijl) ten noorden van Rome, waardoor het een populaire dagtochtbestemming is. Hoewel autorijden de meest eenvoudige optie is, kun je Calcata ook met het openbaar vervoer bereiken. Bussen verbinden de terminus Saxa Rubra in Rome met Calcata; dienstregelingen zijn beschikbaar op de website van CO.TRA.L. Houd er rekening mee dat auto's niet zijn toegestaan in Calcata Vecchia zelf. Er zijn geen parkeerplaatsen direct bij de ingang van het dorp en de gereserveerde plaatsen zijn alleen voor bewoners, met frequente boetes voor ongeoorloofd parkeren. Bezoekers parkeren doorgaans in Calcata Nuova en lopen naar het oude dorp, een pad dat schilderachtige uitzichten biedt. Er zijn geen hotels in Calcata Vecchia, maar er zijn wel kamers en appartementen te huur. Voor dagelijkse benodigdheden zoals tandpasta of melk moet je de naburige dorpen bezoeken. Wees voorbereid op hellingen en ingewikkelde straten terwijl je het dorp te voet verkent.