Mystras

Rustend op de hellingen van de berg Taygetus, op korte afstand van het oude Sparta, ligt Mystras, een versterkte Byzantijnse stad die de tijd bijna over het hoofd zag. Dit UNESCO Werelderfgoed biedt een zeldzaam en diepgaand venster op een eens bloeiende middeleeuwse metropool. In tegenstelling tot vele oude ruïnes is Mystras opmerkelijk goed bewaard gebleven, en nodigt u uit om door de paden te dwalen, de paleizen te ontdekken en de kerken binnen te stappen, terwijl u het gewicht van eeuwen onder uw voeten voelt.

Ooit een formidabel centrum van Byzantijnse cultuur en politieke invloed, diende Mystras in de 14e en 15e eeuw als de hoofdstad van het Despotaat Morea. De strategische ligging en culturele bloei leverden het de aanduiding "het wonder van Morea" op. Vandaag de dag staat het als een suggestieve spookstad, waarvan de stenen structuren en levendige fresco's verhalen vertellen van keizers, geleerden en een verfijnde samenleving die gedijde vóór de ontbinding van het Byzantijnse Rijk.

Van Frankische Vesting tot Byzantijnse Hoofdstad

Mystras begon zijn bestaan niet als een Byzantijnse stad, maar als een Frankische vesting. In 1249 bouwde Willem II van Villehardouin, een Frankische prins, een formidabel kasteel op de geïsoleerde Myzithra-heuvel om de regio te besturen na de Vierde Kruistocht. Het Frankische heerschappij was echter van korte duur. Slechts dertien jaar later, in 1262, werd Willem II gevangengenomen door de Byzantijnen, en Mystras, samen met andere kastelen in het zuiden van de Peloponnesos, werd als losgeld aan keizer Michael VIII Palaiologos gegeven.

Deze overdracht luidde de periode van grootste bloei van Mystras in. De stad werd al snel de zetel van de Byzantijnse autoriteit in Zuid-Griekenland en werd in 1349 gevestigd als de hoofdstad van het Despotaat Morea. Onder de Palaiologos-dynastie maakte Mystras een opmerkelijke culturele en intellectuele opleving door, vaak de Palaeologische Renaissance genoemd. Geleerden, kunstenaars en architecten werden naar de stad getrokken, wat leidde tot vooruitgang in wetenschap, filosofie en kunst. Kerken werden versierd met uitgebreide fresco's en de stad kreeg erkenning voor zijn belangrijke bibliotheken.

Een van de meest opmerkelijke inwoners van Mystras in deze periode was Gemistos Plethon, een vooraanstaande neoplatonische geleerde wiens filosofische leringen de vernieuwing van de Griekse leer in West-Europa beïnvloedden. De laatste Byzantijnse keizer, Constantijn XI Palaiologos, diende als despoot van Mystras voordat hij de troon besteeg in Constantinopel. De welvaart van de stad was echter uiteindelijk verbonden met het lot van het bredere Byzantijnse Rijk. In 1460, zeven jaar na de val van Constantinopel, gaf Mystras zich over aan de Ottomaanse Turken, wat het einde van zijn Byzantijnse tijdperk markeerde.

Verval en Verlating

Na de overgave werd Mystras de hoofdstad van het Ottomaanse Peloponnesos en een belangrijk centrum voor zijdeproductie en handel. Het kende perioden van Venetiaans bestuur tussen 1687 en 1715 voordat het terugkeerde onder Ottomaanse controle. De stad onderging een verwoestende neergang na deelname aan de Orlov-opstand tegen het Ottomaanse bewind in 1770, wat leidde tot vernietiging door Ottomaanse Albanezen. De genadeslag kwam tijdens de Griekse Onafhankelijkheidsoorlog in 1825, toen Egyptische troepen de lokale bevolking massaal vermoordden en de stad verder beschadigden.

In de jaren 1830 werd Mystras grotendeels verlaten, aangezien de inwoners begonnen te verhuizen naar de nieuw gebouwde stad Sparta. De laatste bewoners vertrokken in 1953 toen het gebied werd verworven door de Griekse staat. Aangewezen als een prominent Byzantijns monument in 1921 en een UNESCO Werelderfgoedsite in 1989, staat Mystras nu als een openluchtmuseum, waarvan de ruïnes bewaard zijn gebleven voor toekomstige generaties om te ontdekken.

Het verkennen van Mystras biedt een meeslepende ervaring, het best te voet te ondernemen. De site is verdeeld in een Bovenstad en een Benedenstad, elk met een eigen ingang en parkeergelegenheid. Veel bezoekers kiezen ervoor om bij de top te beginnen en af te dalen.

In de Bovenstad bekroont het Frankische Citadel en Kasteel de heuvel, met een weids uitzicht over het omliggende landschap. Daaronder ligt het Paleis van de Despoten, een uitgestrekt complex dat diende als residentie van de Byzantijnse heersers, momenteel in restauratie. De Kerk van Agia Sophia, ooit de belangrijkste kerk van een klooster en later een moskee, toont gedeeltelijk bewaard gebleven Byzantijnse fresco's.

De Benedenstad herbergt een opmerkelijke collectie kerken en kloosters. De Metropolis (Kathedraal Agios Dimitrios), de oudste kerk in Mystras, wordt verondersteld de plaats te zijn waar de laatste Byzantijnse keizer, Constantijn XI Palaiologos, werd gekroond. De muren zijn versierd met uitgebreide fresco's die het lijden van Christus uitbeelden. Het Pantanassa Klooster, nog steeds bewoond door nonnen, staat bekend om zijn ingewikkelde stenen façade en goed bewaarde fresco's uit circa 1430. Vlakbij, het Perivleptos Klooster, gebouwd tegen een klif, bevat een zeldzame en belangrijke cyclus van 14e-eeuwse Byzantijnse fresco's. Mis het kleine Archeologisch Museum van Mystras niet, gelegen binnen het Metropolis-complex, dat artefacten van de site herbergt.

De meest geschikte tijden om Mystras te bezoeken zijn in de lente (april-mei) en de herfst (september-oktober). In deze maanden zijn de temperaturen aangenaam, variërend van 18-25°C (64-77°F), wat ideaal is voor het doorkruisen van het uitgestrekte terrein te voet. Wilde bloemen bloeien in de lente over de ruïnes, wat de schilderachtige schoonheid versterkt. De zomer (juni-augustus) kan erg warm zijn met beperkte schaduw, wat beklimmingen uitdagend maakt, hoewel de hoogte een iets koeler microklimaat biedt. Winterbezoeken zijn mogelijk, maar de dagen zijn korter en sommige diensten kunnen beperkt zijn.

Mystras ligt ongeveer 6 kilometer (3,7 mijl) van het moderne Sparta en ongeveer 3 tot 3,5 uur rijden van Athene. Als u vanuit Athene rijdt, volgt u de E94 richting Korinthe, daarna National Road 39. Er rijden dagelijks bussen van Athene naar Sparta, vanwaar u een lokale bus of taxi naar de archeologische site kunt nemen. Kalamata is de dichtstbijzijnde luchthaven, ongeveer een uur rijden.

De archeologische site heeft twee ingangen: een bovenste ingang nabij het kasteel en een onderste ingang in het hoofdgehdon. Parkeergelegenheid is bij beide beschikbaar, hoewel het bovenste parkeerterrein kleiner is. Draag comfortabele wandelschoenen met goede grip, aangezien de paden steil, oneffen en vaak geplaveid zijn. Neem voldoende water mee, vooral tijdens de warmere maanden, aangezien er geen plekken zijn om het binnen de site zelf te kopen. Reken op minimaal 3 uur om de site grondig te verkennen.