Calcata

Położona dramatycznie na wulkanicznym klifie z tufu, Calcata Vecchia, czyli Stara Calcata, to wioska, która przekracza wszelkie oczekiwania. Położona około 40 kilometrów na północ od Rzymu w regionie Lacjum, ta średniowieczna osada wydaje się wyrastać bezpośrednio z ziemi, górując nad zieloną doliną rzeki Treja. Jej skomplikowane zaułki, starożytne kamienne domy i rozległe widoki tworzą atmosferę zawieszoną w czasie.

Kiedyś uznana za niebezpieczną i opuszczoną w latach 30. XX wieku z powodu obaw o niestabilność geologiczną, Calcata przeżyła niezwykłe odrodzenie w latach 60. XX wieku. Stała się magnesem dla artystów, intelektualistów i wolnych duchów z Włoch i spoza kraju, którzy rewitalizowali jej walące się struktury i nadali jej ożywiony, alternatywny charakter. Dziś Calcata jest żyjącą, oddychającą komuną artystyczną, miejscem, gdzie historia, natura i kreatywność przeplatają się, oferując wyjątkową ucieczkę od zgiełku współczesnego życia.

Od korzeni Faliskanów do wpływów rzymskich

Historia Calcata sięga ponad dwóch tysiącleci, z dowodami ludzkiego osadnictwa na tym obszarze datowanymi na czasy prehistoryczne. Przedrzymska cywilizacja Faliskanów, plemię italskie, zakładała osady na wzgórzach i pagórkach z tufu w Dolinie Treja, wykorzystując ich podwyższone położenie do obrony. Przypisywali również temu obszarowi mistyczną energię, przeprowadzając starożytne rytuały magiczne. Faliskanowie ostatecznie ulegli Rzymianom, którzy następnie włączyli terytorium do swojego imperium, a Calcata stała się ośrodkiem produkcji rolnej służącym Rzymowi za czasów cesarza Hadriana.

Średniowieczna twierdza i Święty Napletek

W średniowieczu Calcata ewoluowała w ufortyfikowaną średniowieczną wioskę. Rodzina Anguillara zbudowała Kościół Najświętszego Imienia Jezus około 1300 roku, a z tego okresu pochodzi również Zamek Anguillara, czyli Pałac Baronowski. Ważny moment w historii Calcata nastąpił w 1527 roku. Po złupieniu Rzymu, niemiecki najemnik rzekomo zabrał Święty Napletek Jezusa z Bazyliki św. Jana na Lateranie. Został później schwytany w Calcata i ukrył relikwię w swojej celi. Została odkryta 30 lat później i stała się obiektem kultu, przekształcając Calcata w miejsce pielgrzymek na wieki.

Opuszczenie i bohemistyczne odrodzenie

Na początku XX wieku Calcata stanęła w obliczu dramatycznego punktu zwrotnego. Po niszczycielskim trzęsieniu ziemi w Mesynie w 1908 roku, włoski rząd zaczął identyfikować niektóre miasta jako potencjalne zagrożenia trzęsieniami ziemi. W latach 30. XX wieku rząd Mussoliniego uznał Calcata Vecchia za niebezpieczną, wyrażając obawę, że wulkaniczny klif, na którym się znajdowała, zawali się, i nakazał jej mieszkańcom ewakuację. Niedaleko zbudowano nową wioskę, Calcata Nuova, a Calcata Vecchia pozostała opuszczona przez trzy dekady, pozornie przeznaczona do zniszczenia.

Jednak historia nie zakończyła się na tym. W latach 60. i 70. XX wieku nowa fala mieszkańców – artystów, intelektualistów i wolnych duchów z Włoch i zagranicy – odkryła opuszczoną wioskę. Przyciągnięci jej surowym pięknem, izolacją i postrzeganą mistyczną energią, zaczęli zamieszkiwać i ostatecznie nabywać stare kamienne domy po niezwykle niskich cenach. Ci nowi mieszkańcy ożywili wioskę, otwierając galerie sztuki, warsztaty, kawiarnie i restauracje. Z powodzeniem lobbowali w rządzie, aby uchylić nakaz potępienia, argumentując, że pierwotne twierdzenie było motywowane politycznie. Ta transformacja ugruntowała reputację Calcata jako „wioski artystów” i „sanktuarium wolnych duchów”, kreatywnej przystani, w której sztuka i alternatywny styl życia kwitną wśród starożytnych kamieni.

Przejście przez jedyną bramę łukową Calcata natychmiast zanurza Cię w jej charakterystycznej atmosferze. Wioska to labirynt wąskich, brukowanych kamieniem uliczek, małych placów i arkad, które otwierają się na rozległe widoki doliny rzeki Treja z krawędzi klifu.

Na głównym placu znajduje się XIV-wieczny Chiesa del Santissimo Nome di Gesù (Kościół Najświętszego Imienia Jezus), choć został odrestaurowany pod koniec XVIII wieku. Obok niego stoi Zamek Anguillara, czyli Pałac Baronowski, ze swoją wieżą, budowla, która przez wieki służyła społeczności w różnych rolach.

Prawdziwy charakter Calcata tkwi w jej aktywnej społeczności artystycznej. Wąskie uliczki wyłożone są galeriami sztuki, pracowniami rzemieślników i sklepami z rękodziełem, często mieszczącymi się w jaskiniach wykutych w skale tufu. Tutaj można znaleźć unikalne ręcznie robione przedmioty, od ceramiki po biżuterię, a nawet bezpośrednio porozmawiać z artystami. Nie przegap okazji, aby zwiedzić te pracownie i być może znaleźć coś z Calcata, co zabierzesz ze sobą do domu. Museo della Civiltà Contadina (Muzeum Życia Wiejskiego), mieszczące się w zdesakralizowanym kościele San Giovanni Decollato, oferuje bezpłatny wstęp i przechowuje około 500 instrumentów używanych w życiu domowym i rolniczym regionu Viterbo. Dla miłośników herbaty, Sala dei 201 tè oferuje dziesiątki odmian w uroczej scenerii z rozległym tarasem.

Poza wioską, Regionalny Park Doliny Treja oferuje różne szlaki przyrodnicze do spacerów lub jazdy konnej, prowadzące do wodospadów i pozostałości starożytnych osad.

Calcata można odwiedzać o każdej porze roku, ponieważ jej klimat jest ogólnie ciepły i umiarkowany, z łagodnymi zimami i niezbyt gorącymi latami. Jednak okres od wiosny do jesieni jest generalnie uważany za najbardziej sprzyjający czas na wizytę. Latem więcej firm, w tym restauracji, jest otwartych przez cały tydzień. Weekendy są szczególnie ożywione, z wieloma lokalnymi artystami gromadzącymi się na głównym placu, a galerie sztuki, sklepy z rękodziełem i restauracje wydłużają godziny otwarcia od piątku do niedzielnego wieczoru. Wioska organizuje również specjalne wydarzenia, takie jak celebracja przesilenia letniego w czerwcu i „Noc Czarownic” 31 października.

Calcata Vecchia znajduje się około 40-50 kilometrów (25-30 mil) na północ od Rzymu, co czyni ją popularnym celem jednodniowych wycieczek. Chociaż jazda samochodem jest najprostsza, do Calcata można również dotrzeć transportem publicznym. Autobusy łączą rzymski dworzec Saxa Rubra z Calcata; rozkłady jazdy są dostępne na stronie internetowej CO.TRA.L. Należy pamiętać, że samochody nie są wpuszczane do samej Calcata Vecchia. Bezpośrednio przy wejściu do wioski nie ma miejsc parkingowych, a zarezerwowane miejsca są tylko dla mieszkańców, z częstymi mandatami za nieuprawnione parkowanie. Odwiedzający zazwyczaj parkują w Calcata Nuova i spacerują do starej wioski, ścieżką, która oferuje malownicze widoki. W Calcata Vecchia nie ma hoteli, ale dostępne są pokoje i apartamenty do wynajęcia. Po codzienne potrzeby, takie jak pasta do zębów czy mleko, trzeba udać się do sąsiednich wiosek. Przygotuj się na wspinaczki pod górę i skomplikowane ulice podczas zwiedzania wioski pieszo.