Mesta

Mesta, op het Griekse eiland Chios, is een zorgvuldig bewaard gebleven middeleeuws dorp dat bezoekers terugvoert naar het Byzantijnse tijdperk. Het is een beschermd monument en onderscheidt zich door zijn kenmerkende architectuur, die meer lijkt op een versterkt kasteel dan op een typisch dorp. Het dorp is een van de beroemde 'Mastiekdorpen' van Zuid-Chios, een gebied dat door UNESCO is erkend vanwege zijn unieke mastiekproductie en middeleeuwse karakter.

Het verkennen van Mesta is een ontdekkingsreis, met zijn smalle, stenen straatjes die vaak onder bogen doorlopen, wat een boeiend labyrint vormt. Dit ingewikkelde ontwerp, samen met de dicht op elkaar gebouwde huizen die een beschermende buitenmuur vormen, getuigt van een geschiedenis die werd gevormd door de behoefte aan verdediging tegen pirateninvallen. Naast zijn architectonische wonderen biedt Mesta een rustige sfeer, die bezoekers uitnodigt om door de steegjes te dwalen, de charmante pleinen te ontdekken en de blijvende tradities van zijn inwoners te waarderen.

Een Versterkt Verleden en de Geur van Mastiek

Mesta's oorsprong gaat terug tot de 12e eeuw tijdens het Byzantijnse tijdperk. Het dorp werd strategisch ontworpen als een vesting, als reactie op de aanhoudende dreiging van piratenaanvallen die de Egeïsche Zee teisterden. De naam 'Mesta' zelf zou zijn afgeleid van het Griekse woord 'mesti', wat 'volwassen' of 'wetend' betekent, wat de wijze beslissing van de dorpelingen weerspiegelt om zich te consolideren in een goed versterkte nederzetting.

De verdedigingsarchitectuur van het dorp is een bepalend kenmerk. Huizen werden naast elkaar gebouwd, waardoor een continue, ononderbroken buitenmuur ontstond die diende als de primaire verdediging van het dorp, met minimale naar buiten gerichte ramen. Cirkelvormige torens op elk van de vijf hoeken van het dorp versterkten de onneembaarheid verder. De smalle, vaak overdekte straten vormen een verwarrend labyrint, opzettelijk ontworpen om indringers te desoriënteren en te vangen. Deze ingenieuze indeling bleek effectief, waarbij Mesta met succes piratenkanonnen en zelfs de verwoestende aardbeving van 1881 weerstond die een groot deel van Chios vernietigde.

Tijdens de Genuese bezetting van Chios (1346-1566) werden de versterkingen van Mesta verder versterkt. De Genuezen erkenden het strategische belang van het dorp, met name vanwege de nabijheid van Limenas, een haven die een veilige haven bood tegen Turkse tegenstanders. De blijvende betekenis van Mesta was ook gekoppeld aan mastiek, een unieke boomhars die al minstens 2.500 jaar op Chios wordt geoogst. Mastiek was een zeer gewaardeerd handelswaar, gebruikt voor alles, van medicijnen tot kauwgom, waardoor de mastiekproducerende dorpen, waaronder Mesta, frequente doelwitten waren voor degenen die dit waardevolle product wilden stelen. Onder Turks bewind (1566-1912) kregen de mastiekdorpen speciale privileges vanwege de vraag naar mastiek van de Ottomaanse aristocratie.

De Griekse Onafhankelijkheidsoorlog in 1822 bracht immense ontberingen met zich mee voor Chios, waaronder het tragische Bloedbad van Chios, waarbij veel dorpelingen werden gedood of tot slaaf gemaakt. Ondanks deze uitdagingen bleef de veerkrachtige gemeenschap van Mesta haar 14e-eeuwse tradities behouden, die vandaag de dag nog steeds zichtbaar zijn.

Dwalen door Mesta is op zich al een belevenis, met zijn stenen, labyrintische steegjes en overdekte doorgangen die uitnodigen tot verkenning. Het dorp is volledig autovrij, wat rustige wandelingen mogelijk maakt. Het centrale plein, door de lokale bevolking 'Livadi' (weide) genoemd, is een centrum van activiteit met taverna's en cafés.

Een van de belangrijkste bezienswaardigheden van Mesta is de Taxiarchis Kerk, gewijd aan de Aartsengelen Michaël en Gabriël. Deze indrukwekkende kerk, een van de grootste op Chios, werd in 1868 gebouwd op de locatie van de voormalige centrale kasteeltoren van het dorp. Het interieur bevat ingewikkelde decoraties, en de met kiezelstenen geplaveide binnenplaats en de klokkentoren, gebouwd van steen uit het dorp Thymiana, zijn opmerkelijke kenmerken. De Oude Taxiarchis Kerk, daterend uit ongeveer 1412, is het oudste monument in Mesta, met een houten iconostase uit 1833.

Andere kerken binnen het dorp zijn de kapellen van St. Paraskevi en St. George, waarbij St. Paraskevi opmerkelijk fresco's bewaart die het bloedbad van 1822 hebben overleefd. Buiten de dorpsmuren vindt u de Kerk van St. Nektarios nabij het kerkhof.

Voor een voorproefje van het lokale leven kunt u traditionele loukoumades (donuts met Griekse toppings) proberen bij plekken zoals Kanellos Donuts. Mesta staat ook bekend om zijn unieke wijn, 'Mestousiko', en 'souma', een krachtige gedistilleerde drank gemaakt van vijgen en druiven.

De meest aangename tijden om Mesta te bezoeken zijn in de lente (april tot juni) en de herfst (september tot oktober). Gedurende deze maanden is het weer warm en comfortabel, en het dorp kent minder drukte dan in het hoogseizoen van de zomer. Juli en augustus zijn de warmste maanden, met dagtemperaturen die oplopen tot ongeveer 30°C, maar het zijn ook de drukste maanden. Veel lokale bedrijven, waaronder taverna's en cafés, zijn geopend tussen april en oktober, waarbij sommige in de wintermaanden sluiten.

Mesta ligt ongeveer 35 kilometer ten zuidwesten van Chios-stad. Hoewel een huurauto de meeste flexibiliteit biedt voor het verkennen van Chios en de omliggende gebieden, is er een openbare busdienst die Mesta verbindt met Chios-stad. De busreis duurt ongeveer 50-55 minuten en rijdt tweemaal daags op weekdagen. Parkeren is mogelijk op een gemeentelijke parkeerplaats net buiten de dorpsmuren, aangezien auto's niet zijn toegestaan binnen de autovrije middeleeuwse straten van Mesta.

Binnen het dorp kunnen de stenen straten oneffen zijn, dus comfortabele wandelschoenen worden sterk aanbevolen. Hoewel Mesta een rustige ontsnapping biedt, is het een goed idee om accommodaties en populaire restaurants van tevoren te boeken, vooral tijdens het hoogseizoen. Veerboten verbinden de haven van Mesta (Limenas) met andere eilanden zoals Lesbos en met havens op het vasteland zoals Piraeus en Lavrio.