Apeiranthos

Apeiranthos, znana przez mieszkańców jako 'Aperathou', to górska wioska na Naxos, odmienna od innych osad cykladzkich. Położona na zboczach góry Fanari na wysokości 600 metrów, oferuje rozległe widoki na pasma górskie Naxos. Architektura wioski, charakteryzująca się kamiennymi domami i wybrukowanymi marmurem alejkami, zachowuje charakter pochodzący z epoki weneckiej.

Często nazywana "marmurową wioską" ze względu na szerokie zastosowanie lokalnego marmuru z Naxos w jej budowie, Apeiranthos prezentuje uderzający widok. Jej unikalna tożsamość kulturowa, w tym odrębny dialekt i zwyczaje, wyróżnia ją, tworząc atmosferę, którą miejscowi opisują jako bardziej zbliżoną do wioski na północnym greckim wybrzeżu niż do typowej wyspy cykladzkiej. Ta autentyczność jest widoczna na jej tętniących życiem placach, w tradycyjnych kawiarniach i codziennym widoku mieszkańców poruszających się skuterami i osiołkami po wąskich, krętych alejkach.

Apeiranthos jest również znana ze swojego znaczącego wkładu kulturalnego, będąc miejscem narodzin wybitnych greckich postaci, takich jak Manolis Glezos, bohater greckiego ruchu oporu podczas II wojny światowej, oraz Petros Protopapadakis, były premier Grecji. Wioska jest centrum sztuki i literatury, posiadając największą bibliotekę na Cykladach, bibliotekę Nikosa Glezosa, oraz niezwykłą liczbę pięciu muzeów na swoim terenie.

Początki i wpływy weneckie

Uważa się, że Apeiranthos została założona przez Kreteńczyków w X wieku, co potwierdza odrębny dialekt kreteński i tradycje praktykowane przez jej mieszkańców. Pierwsza historyczna wzmianka o wiosce pochodzi z 1420 roku, z księgi podróży Liber insularum archipelagi włoskiego podróżnika Cristoforo Buondelmontiego. Jej współczesna tożsamość została ukształtowana w okresach bizantyjskim i weneckim. Styl architektoniczny wioski, z kamiennymi domami, marmurowymi alejkami i wieżami obronnymi, w dużej mierze zachowuje formę z epoki weneckiej.

Centrum oporu i kultury

Apeiranthos ma historię naznaczoną zarówno odpornością, jak i rozkwitem intelektualnym. Jest miejscem narodzin Manolisa Glezosa (1922-2020), czczonej postaci we współczesnej historii Grecji. 31 maja 1941 roku Glezos wraz z Lakisem Santasem wspięli się na Akropol i usunęli nazistowską flagę, akt buntu, który stał się jednym z pierwszych znaczących aktów oporu podczas II wojny światowej. Glezos później doświadczył uwięzienia i wygnania z powodu swoich lewicowych przekonań politycznych. Pełnił również funkcję przewodniczącego wspólnoty w latach 80., inicjując utworzenie Tradycyjnej Spółdzielni Artystycznej Kobiet z Apeiranthos w 1987 roku.

Wioska wydała również inne wybitne postacie, w tym Petros Protopapadakis, byłego premiera Grecji. Apeiranthos jest uznawana za swoje silne dziedzictwo kulturowe, często nazywana stolicą kulturalną Naxos. Jest domem dla największej biblioteki na Cykladach i niezwykłej liczby muzeów jak na swoje rozmiary. Sztuka ręcznego tkania nadal kwitnie, a Tradycyjna Spółdzielnia Rzemiosła Kobiet z Apeiranthos prezentuje autentyczne tekstylia wykonane na tradycyjnych krosnach.

Spaceruj po wybrukowanych marmurem alejkach, znanych jako kalderimia, i pod kamiennymi łukami, czyli stegadia, które łączą wiele misternie rzeźbionych kamiennych domów wioski. Zbudowana w XVII wieku Wieża Zevgoli, prominentna wenecka budowla obronna, stoi przy wejściu do wioski. Apeiranthos jest domem dla pięciu muzeów, oferujących skoncentrowaną dawkę historii i kultury. Muzeum Archeologiczne, założone w 1963 roku, prezentuje znaleziska z wczesnego okresu cykladzkiego i prehistoryczne rysunki naskalne, w tym unikalne tabliczki z wyrytymi przedstawieniami z "Szczytu Aroni". Muzeum Folkloru, ponownie otwarte w 1987 roku, oferuje wgląd w tradycyjne życie Apeiranthos z eksponatami przedmiotów domowych, narzędzi i tekstyliów podarowanych przez mieszkańców. Muzeum Geologiczne, założone w 1964 roku, prezentuje bogatą kolekcję minerałów, skał i znalezisk paleontologicznych z Naxos i szerszego Morza Egejskiego, w tym dowody na istnienie kopalń emerytu na wyspie. Muzeum Historii Naturalnej, założone w 1966 roku, prezentuje lokalną florę i faunę, w tym szkielety delfinów i kaszalota, a także obszerną kolekcję muszli. Wreszcie, Muzeum Sztuk Pięknych, otwarte w 2008 roku, prezentuje prace rzeźbiarzy, malarzy i garncarzy z Apeiranthos oraz innych greckich artystów. Dla duchowej odskoczni, Kościół Agia Kyriaki z IX wieku, jeden z najważniejszych zabytków Naxos, zawiera abstrakcyjne malowidła ścienne, w tym ptaki z wstążkami wokół szyi w łuku sanktuarium.

Najlepszy czas na odwiedzenie Apeiranthos to okresy przejściowe: kwiecień, maj, początek czerwca, wrzesień i październik. W tych miesiącach pogoda jest ciepła i przyjemna, idealna do zwiedzania wioski i jej okolic, a tłumy są mniejsze niż w szczycie lata. Choć lipiec i sierpień oferują gwarantowaną pogodę plażową i żywą atmosferę, są to również najbardziej ruchliwe i najdroższe miesiące. Wiele muzeów jest otwartych codziennie latem.

Apeiranthos znajduje się około 26 do 28 kilometrów od Chory Naxos (Miasta Naxos). Dotarcie do wioski wynajętym samochodem oferuje malowniczą jazdę przez wnętrze wyspy. Alternatywnie, autobusy Naxos KTEL zapewniają regularne codzienne połączenia z Chory do Apeiranthos, z częstszymi trasami w miesiącach letnich. Parking jest dostępny przy wejściu do wioski. Po dotarciu do Apeiranthos, wioskę najlepiej zwiedzać pieszo, poruszając się po jej marmurowych alejkach. Chociaż niektóre muzea są dostępne dla wózków inwalidzkich, nierówny teren wioski może stanowić wyzwanie. Wioska oferuje różnorodne tawerny, kawiarnie i mini-markety. Najbliższa plaża, Moutsouna, znajduje się około 11 kilometrów dalej, oferując piaszczyste zatoczki i tawerny nadmorskie.