Tarquinia

Tarquinia, miasto w prowincji Viterbo, oferuje fascynującą podróż w czasie, od jej początków jako potężnej stolicy Etrusków, przez średniowieczną inkarnację jako Corneto, aż po współczesną tożsamość. D.H. Lawrence w swoim dziele „Etruskie Miejsca” z 1927 roku opisał wieże Tarquinii „przebijające się jak anteny na zboczu niskiego wzgórza”, uderzający obraz, który wciąż rezonuje. To przyjazne miejsce stanowi spokojną alternatywę dla bardziej ruchliwych włoskich centrów turystycznych, łącząc zabytki historyczne i przyrodnicze ze swobodną atmosferą.

Dziś Tarquinia znana jest ze swojego niezwykłego dziedzictwa etruskiego, zwłaszcza wpisanej na listę UNESCO Nekropolii Monterozzi, ogromnego podziemnego miasta zmarłych. Jednak samo miasto, ze swoimi średniowiecznymi murami, romańsko-gotyckimi kościołami i renesansowymi pałacami, prezentuje wielowarstwową historię czekającą na odkrycie. Od starożytnych artefaktów po nadmorskie plaże, Tarquinia oferuje zróżnicowane doświadczenia dla tych, którzy pragną zgłębić skomplikowaną przeszłość Włoch.

## Od etruskiej metropolii do średniowiecznej twierdzy Tarquinia, pierwotnie znana Etruskom jako 'Tarkna', a później Rzymianom jako 'Tarquinii', posiada historię sięgającą ponad 3000 lat. Legenda przypisuje jej założenie Tarchonowi, czczonej postaci w mitologii etruskiej, z korzeniami sięgającymi potencjalnie XII wieku p.n.e. Podczas swojego etruskiego szczytu w IV i V wieku p.n.e. miasto było ufortyfikowane znaczącymi murami o długości pięciu mil.

Etruskowie, cywilizacja poprzedzająca Rzymian, znacząco wpłynęli na rozwój Republiki Rzymskiej, wpływając na jej struktury administracyjne i ceremonie religijne. Tarquinia była ważnym członkiem Ligi Etruskiej, konfederacji dwunastu miast-państw, i jest uważana za jedno z jej najważniejszych centrów. Zamożność miasta napędzana była przez zasoby mineralne i handel, co doprowadziło do budowy imponujących grobowców komorowych i wielkiej świątyni w IV wieku p.n.e.

Po wiekach interakcji i konfliktów z Rzymem oraz najazdów plemion celtyckich, Tarquinia ostatecznie znalazła się pod dominacją rzymską. W 90 r. p.n.e. jej mieszkańcy otrzymali obywatelstwo rzymskie. Tysiąc lat później miasto, znane wówczas jako Corneto i położone w nieco innej lokalizacji, stało się twierdzą Matyldy Toskańskiej w XI wieku. Wiele charakterystycznych średniowiecznych wież, które nadal zdobią panoramę Tarquinii, takich jak Torre Barucci i Torre del Magistrato, pochodzi z tego okresu. Nazwa została oficjalnie zmieniona z powrotem na Tarquinia w latach dwudziestych XX wieku, odzwierciedlając pragnienie epoki faszystowskiej, aby nawiązać do chwał Imperium Rzymskiego.

Główną atrakcją Tarquinii jest Nekropolia Monterozzi, obiekt światowego dziedzictwa UNESCO zawierający około 6000 etruskich grobowców, z których około 200 ozdobionych jest żywymi freskami. Te malowane grobowce, pochodzące z VII wieku p.n.e., oferują bezprecedensowy wgląd w codzienne życie, ceremonie i mitologię Etrusków, przedstawiając sceny bankietów, tańców, polowań i sportu. Odwiedzający mogą zwiedzić wybór tych podziemnych komór, często oglądając freski przez ochronne szkło.

Uzupełnieniem nekropolii jest Narodowe Muzeum Archeologiczne w Tarquinii, mieszczące się w XV-wiecznym Palazzo Vitelleschi. Muzeum prezentuje ogromną kolekcję etruskich artefaktów wydobytych z nekropolii i okolic, w tym sarkofagi, ceramikę, brązowe naczynia i oderwane freski z grobowców. Punktem kulminacyjnym jest 'Cavalli Alati' (Skrzydlate Konie), terakotowy relief wysoki, który niegdyś zdobił fronton świątyni Ara della Regina.

Sam historyczny centrum Tarquinii jest wart zwiedzenia, z jego średniowiecznymi murami, wąskimi uliczkami i renesansowymi pałacami. Kluczowe zabytki architektoniczne to Katedra w Tarquinii, Kościół Santa Maria di Castello i Palazzo Comunale. Dla odmiany, ciemne piaski Lido di Tarquinia znajdują się zaledwie trzy mile dalej, popularne wśród miejscowych latem.

Najprzyjemniejsze miesiące na wizytę w Tarquinii, zapewniające komfortową pogodę, to maj, czerwiec, lipiec i wrzesień. W tych miesiącach temperatury są zazwyczaj przyjemne, wahając się od 18°C do 30°C. Tarquinia doświadcza wyraźnej pory suchej od czerwca do sierpnia, a lipiec jest najbardziej słonecznym miesiącem, ze średnio ponad 11 godzinami słonecznego światła dziennie. Chociaż stanowiska archeologiczne i muzeum są przyjemne przez cały rok, wizyta poza szczytem letnich upałów może wzbogacić wrażenia z eksploracji nekropolii.

Tarquinia jest łatwo dostępna. Z Rzymu można dojechać samochodem drogą E80 lub SS1 (około 90 km) lub bezpośrednim pociągiem z Roma Termini, co zajmuje około 1 godziny i 20 minut. Stacja kolejowa znajduje się około 3 km od centrum miasta, a lokalne autobusy łączą ją z godzinami przyjazdów pociągów. Bezpłatne autobusy wahadłowe kursują w Tarquinii, z przystankami wyraźnie zaznaczonymi na mapach dostępnych w Biurze Turystycznym, zlokalizowanym przy Barriera San Giusto.

Parkowanie jest dostępne w różnych miejscach poza centrum historycznym, w tym w pobliżu Porta Barriera San Giusto i przy szkole podstawowej, z kilkoma opcjami zarówno dla samochodów, jak i autokarów turystycznych. Stacja kolejowa oferuje również parking. Bilet łączony na Nekropolię Etrusków i Narodowe Muzeum Archeologiczne kosztuje 10 euro dla dorosłych, z dostępnymi zniżkami. Obiekty są zazwyczaj zamknięte w poniedziałki.