Briançon

Briançon leży na wysokości 1326 metrów w południowych Alpach Francuskich, w miejscu, gdzie pięć dolin zbiega się w pobliżu granicy z Włochami. Z około 11 000 mieszkańców, kwalifikuje się jako najwyżej położone miasto we Francji pod względem progu populacji, i — w obrębie Unii Europejskiej — jedno z najwyżej położonych miast tej wielkości na kontynencie. Górne miasto, otoczone murami i wolne od ruchu samochodowego, zostało zbudowane niemal w całości przez inżyniera wojskowego Sébastiena Le Prestrea de Vaubana lub pod jego nadzorem pod koniec XVII i na początku XVIII wieku. W 2008 roku UNESCO wpisało fortyfikacje Briançon jako część dwunastu obiektów sieci światowego dziedzictwa Vaubana. Miasto nigdy nie zostało zdobyte przez wroga.

Historia

Rzymianie znali to miejsce jako Brigantium i używali go jako punktu tranzytowego na trasie przez Alpy w kierunku Włoch. Hrabia Albon kontrolowali terytorium od lat 40. XVII wieku, zakotwiczając Briançon w Delfinacie. Średniowieczne miasto znajdowało się na skalistym urwisku nad rzekami Durance i Guisane, z kościołem z XII wieku, drewnianymi domami i kanałem wodnym Grande Gargouille biegnącym wzdłuż głównej ulicy, zaopatrującym trzy fontanny i służącym jako rezerwa przeciwpożarowa.

W 1692 roku siły księcia Sabaudii zaatakowały i w dużej mierze zniszczyły miasto. Atak skłonił Ludwika XIV do zlecenia Vaubanowi całkowitego przeprojektowania obrony Briançon. Vauban odbył dwie wizyty — pierwszą po ataku, drugą w czasie pokoju w 1700 roku — i opracował plan fortyfikacji z dnia 24 sierpnia 1700 roku. Prace trwały przez kolejne dekady: mury miejskie zostały odbudowane w latach 1692–1700, Kościół Kolegiacki zbudowany w latach 1703–1718, Fort des Salettes rozpoczęty w 1709 roku, Ouvrage Y zbudowany w latach 1724–1734, a Pont d'Asfeld ukończony w 1734 roku.

Po klęsce Napoleona pod Waterloo w 1815 roku, wojska austriacko-sardyńskie i piemonckie najechały region. Generał Eberle odmówił poddania się. Bez zewnętrznego wsparcia garnizon i mieszkańcy Briançon bronili miasta przez trzymiesięczne oblężenie od sierpnia do listopada. Napis wyryty na Porte de Pignerol w 1855 roku, czterdzieści lat po wydarzeniu, upamiętnia ten fakt: "Les Briançonnais sans garnison soutiennent un blocus de trois mois et conservent la place. Le passé répond de l'avenir." (Mieszkańcy Briançon bez garnizonu wytrzymali trzymiesięczną blokadę i utrzymali plac. Przeszłość odpowiada za przyszłość).

Traktat Utrechcki z 1713 roku zmienił już granicę, oddając kilka alpejskich dolin Sabaudii. Inwestycje wojskowe trwały do XIX i XX wieku; Fort des Salettes został przekształcony w fort artyleryjski w latach 1844–1853, a sieć fortyfikacji ewoluowała przez system Séré de Rivières z lat 70. XIX wieku do odpowiednika Linii Maginota z lat 30. XX wieku, Linii Alpejskiej. Obecność wojskowa trwała w Forcie des Trois-Têtes do 2009 roku — rok po uznaniu przez UNESCO.

Co zobaczyć

Cité Vauban (górne miasto) Całe górne miasto jest otoczone murami Vaubana, do którego wchodzi się przez Porte de Pignerol — bramę z broną i, nad nią, napis upamiętniający oblężenie z 1855 roku. Ulice są przeznaczone wyłącznie dla pieszych; jedynymi wyjątkami są mieszkańcy z przepustkami. Górne miasto zamieszkuje około 500 stałych mieszkańców.

Grande Gargouille (Grand-Rue) Główna oś starego miasta bierze swoją nazwę od małego kanału wodnego biegnącego przez jego środek, zbudowanego w średniowieczu, aby zasilać fontanny miasta i służyć jako rezerwa przeciwpożarowa. Używanie go do innych celów było nielegalne. Fontanna Fontaines des Soupirs z XVI wieku znajduje się w pobliżu dolnego końca; Maison des Têtes (nr 13) i Maison Prat (nr 37) to dwa najbardziej architektonicznie znaczące budynki wzdłuż niej.

Kościół Kolegiacki Notre-Dame-et-Saint-Nicolas Zbudowany w latach 1703–1718, konsekrowany w 1726 roku, podniesiony do rangi kościoła kolegiackiego w 1746 roku. Jego dwie kwadratowe wieże dzwonnicze, każda zwieńczona małą kopułą i latarnią, wychodzą na Place du Temple. Każda wieża posiada zegar słoneczny; lewy, z datą 1719, jest najstarszy w górnym mieście. Kościół został sklasyfikowany jako zabytek historyczny w 1931 roku.

Fort des Salettes Można do niego dojść pieszo z górnego miasta, na wysokości 1538 metrów. Pierwotny fort z 1709 roku zajmował płaskowyż, który Vauban zidentyfikował jako największą słabość Briançon. Rozbudowany w latach 1844–1853 w fort artyleryjski z fosami, kazamatami i bastionami. Otwarty do zwiedzania.

Pont d'Asfeld Jeden kamienny łuk o rozpiętości 38,6 metra, przerzucony 60 metrów nad wąwozem Durance, ukończony w 1734 roku. Most łączy górne miasto z Fortem des Trois-Têtes. Jego konstrukcja z jednym łukiem była geologiczną improwizacją — pierwotny plan z dwoma łukami porzucono, gdy nie znaleziono solidnego fundamentu na dnie wąwozu. Od 2008 roku na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Dziś używany jako platforma do skoków na bungee.

Ouvrage de la Communication Y 200-metrowa galeria kryta sklepieniem kolebkowym, łącząca Fort des Trois-Têtes z Fort du Randouillet, zbudowana w latach 1724–1734. Jeden z sześciu elementów Briançon na liście UNESCO sam w sobie — sklasyfikowany nie jako część fortu, ale jako samodzielna infrastruktura wojskowa.

Szlak zegarów słonecznych Briançon i otaczające go Wysokie Alpy koncentrują największą liczbę zegarów słonecznych we Francji (ponad 400 udokumentowanych). Droga Zegarów Słonecznych (Route des Cadrans Solaires) przebiega przez Briançonais, Queyras, Vallouise i Embrunais. Szukaj dzieł Giovanniego Francesco Zarbuli, wędrownego artysty z Piemontu, który malował barokowe zegary słoneczne na alpejskich murach w latach 1832–1870.

Kiedy odwiedzić

Lato (czerwiec–wrzesień) to najbardziej praktyczny czas na zwiedzanie starego miasta: długie dni, Grande Gargouille działająca swobodnie, dostęp do okolicznych fortów pieszo, a otaczające przełęcze otwarte dla rowerzystów (Col d'Izoard i Col du Galibier są dostępne). Briançon gościł etapy Tour de France jako start i meta 22 razy od 1947 roku.

Zima (grudzień–marzec) koncentruje się na ośrodku narciarskim Serre Chevalier, jednym z największych we Francji. Górne miasto jest uderzające pod śniegiem, ale niektóre wizyty w fortach są zamknięte. Nocny pociąg Paryż-Briançon — jeden z dwóch pozostałych nocnych połączeń kolejowych we Francji — kursuje przez cały rok, odjeżdżając z Paryża Austerlitz o 20:51 i przyjeżdżając do Briançon o 08:21.

Briançon notuje średnio ponad 300 słonecznych dni w roku, pomimo swojego położenia, co sprawia, że sezony przejściowe (maj i październik) są niezwykle przyjemne jak na miasto górskie na tej wysokości.

Informacje praktyczne

Dojazd: Nocny pociąg Paryż-Briançon (SNCF Intercités de Nuit) to klasyczne podejście — dostępne są miejsca siedzące, kuszetki 6-osobowe lub 4-osobowe. Samochodem: około 6 godzin z Paryża przez A6 i A43, lub 2 godziny z Grenoble. Najbliższe lotnisko to Grenoble-Alpes Isère (GNB), około 1h45 jazdy samochodem.

Dostęp do górnego miasta: Prywatne samochody nie są dozwolone w Cité Vauban bez przepustki dla mieszkańców. Parking dostępny u podnóża górnego miasta.

Wizyty w fortach: Fort des Salettes jest otwarty do zwiedzania z przewodnikiem; sprawdź oficjalny harmonogram miasta na ville-briancon.fr. Ouvrage Y i Pont d'Asfeld są dostępne pieszo jako część spacerowej trasy wokół fortyfikacji.

Uwaga dotycząca wysokości: Na wysokości 1326 metrów powietrze jest zauważalnie rzadsze niż na poziomie morza. Odwiedzający przybywający z niskich wysokości mogą odczuwać łagodne zmęczenie pierwszego dnia, zwłaszcza podczas spacerów do odległych fortów.

Język: Językiem roboczym jest francuski. Włoski jest rozumiany w wielu miejscach ze względu na bliskość granicy (15 km do Włoch w Montgenèvre).