Arles

Arles leży tam, gdzie Rodan dzieli się przed ujściem do morza, i przez dwa tysiąclecia było czymś więcej niż na to wskazuje jego rozmiar. Rzymska stolica prowincji, średniowieczny przystanek pielgrzymkowy, miasto, które Van Gogh namalował ponad dwieście razy w ciągu piętnastu miesięcy, a dziś dom wieży Franka Gehry'ego, owiniętej w jedenaście tysięcy stalowych cegieł — wszystko to w centrum, które można przemierzyć pieszo w dwadzieścia minut.

Sztuczka polega na tym, że zabytki Arles nie są za szkłem. Rzymska arena nadal wypełnia się ludźmi na wydarzenia z bykami. Stary szpital jest publiczną biblioteką i halą wystawową. Podziemne galerie, które podtrzymywały forum, biegną pod tarasem kawiarni, gdzie ludzie piją właśnie różowe wino. To miasto do spacerów, a prawie wszystko, co warto zobaczyć, znajduje się na czymś starszym.

Arles — rzymskie Arelate — poparło Juliusza Cezara w jego wojnie domowej przeciwko Pompejuszowi, a Cezar mu się odwdzięczył. Od końca I wieku p.n.e. miasto zostało przebudowane z forum, cyrkiem, amfiteatrem i siecią podziemnych galerii, kryptoportykiem, wykopanym około 25–10 p.n.e. pod Augustem w celu wyrównania pochyłego terenu.

Amfiteatr, zbudowany około 90 r. n.e. dla ponad 20 000 widzów, miał najdziwniejsze życie po śmierci ze wszystkich. Kiedy Zachodnie Imperium upadło, ludzie zamurowali jego łuki i wprowadzili się. W średniowieczu mieściło się tam ponad 200 domów, dwie kaplice i plac — ufortyfikowane miasto z wieżami, wewnątrz rzymskiego owalu. Domy zostały rozebrane dopiero w 1826 roku, a pierwszy wyścig byków odbył się na opróżnionej arenie w 1830 roku.

W XII wieku Arles zbudowało Kościół św. Trophime'a, którego zachodni portal — Chrystus w majestacie nad Sądem Ostatecznym, zbawieni po jednej stronie i potępieni po drugiej — jest jednym z arcydzieł rzeźby romańskiej. Klasztor obok miesza romańskie galerie z XII wieku i gotyckie z XIV wieku.

Następnie, w lutym 1888 roku, Vincent van Gogh przybył z Paryża. W ciągu około piętnastu miesięcy stworzył tu około 300 prac, zaprosił Gauguina do siebie, załamał się, odciął ucho i był leczony — dwukrotnie dobrowolnie, raz na prośbę sąsiadów — w miejskim szpitalu. Osiemdziesiąt lat po jego wyjeździe Arles na nowo zdefiniowało się wokół swojego wizerunku: festiwal fotografii Rencontres d'Arles od 1970 roku i kampus sztuki LUMA od 2021 roku.

Arena (Amfiteatr) — Wejdź na najwyższy poziom, aby podziwiać widok i spójrz na trzy średniowieczne wieże; są one ostatnią pozostałością miasta, które żyło w środku.

Teatr Rzymski — Obok, starszy od areny i rozbierany na kamień przez wieki, aż do dwóch samotnych stojących kolumn nazywanych les deux veuves (dwie wdowy).

Kryptoportyk — Wejdź przez ratusz, aby zejść do galerii Augusta pod Place du Forum. Chłodno w każdy upał.

Kościół i Klasztor św. Trophime'a — Stań pod rzeźbionym portalem, zanim wejdziesz; klasztor wymaga osobnego, cichszego biletu.

Les Alyscamps — Długa aleja rzymskich grobowców i sarkofagów poza starymi murami, gdzie Van Gogh i Gauguin malowali razem.

Espace Van Gogh — Dawny dziedziniec szpitala, który namalował, z ogrodem obsadzonym zgodnie z jego listami. Wstęp wolny.

Place du Forum — Kawiarnia z Café Terrace at Night i kryptoportyk bezpośrednio pod twoimi stopami.

Musée départemental Arles antique — Tuż poza centrum: popiersie Cezara z Rodanu, kompletna rzymska barka wydobyta z dna, i sale z mozaikami.

LUMA Arles — Skręcona wieża Gehry'ego i przekształcone warsztaty kolejowe Parc des Ateliers, wstęp na teren wolny.

Wiosna i wczesna jesień są najłaskawsze. Kwiecień przynosi Feria de Pâques (Feria Wielkanocna), która otwiera sezon byczych walk w regionie i przyciąga tłumy na arenę; we wrześniu odbywa się druga feria, feria du riz. Jeśli szukasz festiwalowej energii, celuj w te terminy; jeśli chcesz zwiedzać zabytki w spokoju, unikaj weekendów festiwalowych.

Lipiec to festiwal fotografii Rencontres d'Arles — ponad sześćdziesiąt wystaw rozmieszczonych na arenie, w klasztorze, kryptoportyku i starych warsztatach. Przekształca całe miasto w galerię, ale jest to również najgorętszy i najbardziej zatłoczony miesiąc.

Lato w Prowansji jest naprawdę gorące, a wiatr mistral może wiać mocno i zimno nawet pod błękitnym niebem. Zima jest spokojna, a wiele miejsc ma krótsze godziny otwarcia, ale rzymskie kamienie będziesz mieć prawie dla siebie.

Dojazd — Arles leży na linii kolejowej Paryż–Marsylia; połączenia TGV kursują przez Nîmes, Awinion lub Marsylię, a następnie krótki pociąg regionalny. Centrum oddalone jest o 10 minut spacerem od stacji.

Poruszanie się — Historyczne centrum jest małe i najlepiej zwiedzać je pieszo; ulice są wąskie i częściowo brukowane, więc noś płaskie buty. Większość głównych zabytków znajduje się w odległości 15 minut spacerem od areny.

Bilety — Arles sprzedaje połączony Pass Liberté / Pass Avantage, obejmujący kilka zabytków i muzeów, zazwyczaj tańszy niż bilety pojedyncze, jeśli planujesz zobaczyć trzy lub więcej. Dziedziniec Espace Van Gogh i tereny LUMA są bezpłatne.

Język — Francuski; angielski jest powszechnie rozumiany w miejscach turystycznych, a festiwal fotograficzny ma charakter międzynarodowy.

Uwaga o wydarzeniach z bykami — Arena gości zarówno bezkrwawą course camarguaise (zdobywanie rozety z rogów byka), jak i corrida w stylu hiszpańskim. Sprawdź, które z nich, przed rezerwacją, jeśli ma to dla ciebie znaczenie.