Bundi

Bundi, miasto w południowo-wschodnim stanie Radżastan w północno-zachodnich Indiach, oferuje wciągającą podróż do minionej epoki. W przeciwieństwie do swoich bardziej tętniących życiem sąsiadów, Jaipur i Udaipur, Bundi utrzymuje spokojne, niespieszne tempo, zapraszając podróżnych do odkrywania jego trwałego charakteru bez tłumów. Miasto charakteryzuje się charakterystycznymi niebieskimi domami, tradycją pierwotnie mającą na celu oznaczenie domów braminów, a także utrzymanie ich w chłodzie podczas upalnych lat.

Położone wśród wzgórz Arawalli i otoczone sadami, rzekami i polami, Bundi prezentuje malowniczy krajobraz. Często nazywane jest „Miastem Studni Schodkowych” ze względu na ogromną liczbę baoris, czyli studni schodkowych, które są architektonicznymi cudami zaprojektowanymi do zbierania wody i spotkań towarzyskich. Od wspaniałych pałaców i potężnych fortów po skomplikowane studnie schodkowe i kolorowe bazary, Bundi jest skarbnicą dla tych, którzy szukają autentycznych wrażeń z Radżastanu.

## Od Starożytnych Plemion do Książęcego Państwa Historia Bundi sięga starożytności, a obszar ten był początkowo zamieszkany przez różne plemiona lokalne, w szczególności plemię Mena. Uważa się, że miasto wzięło swoją nazwę od Bunda, wodza plemienia Mena z XIII wieku, i pierwotnie nazywało się „BundakaNal”, co oznacza „wąskie drogi”, nawiązując do jego staromodnych, krętych uliczek.

W 1342 roku Rao Deva Hada, król Hada Chauhan Rajput, zaanektował ziemię od przywódcy plemienia Mena, Jaita Meny, ustanawiając Bundi jako państwo książęce i zmieniając nazwę otaczającego regionu na Hadoti. Przez następne dwa stulecia Hadowie z Bundi byli wasalami Sisodii z Mewaru. Ich lojalność zmieniła się w 1568 roku, kiedy Rao Surjan Singh poddał się cesarzowi Akbarowi po upadku Fortu Ranthambore, stając się wasalem Mogołów i otrzymując dodatkowe terytorium.

## Złoty Okres i Stopniowy Upadek Okres po ich sojuszu z Mogołami, szczególnie do implozji dynastii Mogołów po śmierci Aurangzeba w 1707 roku, jest uważany za złoty wiek dla Bundi. W tym czasie rozkwitła Szkoła Sztuki Miniaturowej Bundi, łącząc wpływy perskie i Mogołów z lokalnymi bóstwami i folklorem. Garh Palace, jeden z największych pałaców w Indiach, był budowany przez trzy stulecia przez różnych władców, począwszy od XVII wieku pod rządami Rao Raja Ratana Singha Hady, prezentując fascynującą fuzję stylów architektonicznych Radżputów i Mogołów.

Jednak oddzielenie Kota jako niezależnego państwa w 1624 roku oznaczało początek upadku Bundi. Później Marathowie i Pindaris splądrowali region, prowadząc do okresu zamętu. W 1818 roku Bundi podpisał traktat pokojowy z Brytyjską Kompanią Wschodnioindyjską, znajdując się pod zwierzchnictwem brytyjskim, aż do włączenia do stanu Radżastan w 1948 roku, a jego ostatni władca podpisał przystąpienie do Unii Indyjskiej w 1949 roku.

Urok Bundi tkwi w jego architektonicznych cudach i spokojnej atmosferze. Rozpocznij swoją eksplorację od Garh Palace, rozległego kompleksu uważanego za jeden z największych pałaców w Indiach. Spaceruj po jego różnych sekcjach, takich jak Chhatra Mahal, Phool Mahal i Badal Mahal, i koniecznie odwiedź Chitrashala, wciągającą galerię ozdobioną wykwintnymi malowidłami miniaturowymi przedstawiającymi sceny dworskie, mitologię i codzienne życie. Architektura Radżputów w pałacu jest widoczna w jego jharokhas (ozdobnych oknach balkonowych) i filarach, z których wiele zawiera rzeźby słoni.

Nad miastem góruje Taragarh Fort, zbudowany w 1354 roku. Chociaż częściowo jest w ruinie, jego masywne mury, tajne tunele i rozległe widoki na niebieskie miasto i otaczający krajobraz są warte stromego podejścia. Wewnątrz fortu znajduje się Bhim Burj, w którym kiedyś znajdowało się działo Garbh Gunjam.

Bundi jest znane jako „Miasto Studni Schodkowych”, z ponad 50 baoris rozsianymi po całym mieście. Najsłynniejsza to Raniji ki Baori (Studnia Schodkowa Królowej), wielopoziomowa konstrukcja o głębokości 46 metrów, zbudowana w 1699 roku, z misternymi rzeźbami słoni i wysoką łukową bramą. Inne godne uwagi studnie schodkowe to Dabhai Kund i Nagar Sagar Kund.

Nie przegap Sukh Mahal, XVIII-wiecznej letniej rezydencji nad brzegiem jeziora Jait Sagar, słynącej z cech architektonicznych Radżputów i jej związku z Rudyardem Kiplingiem. Odwiedź także 84-kolumnowy Cenotaf (Chaurasi Khambon ki Chhatri), imponującą konstrukcję wspartą na 84 kolumnach, zbudowaną w 1683 roku na cześć ukochanej piastunki.

Idealny czas na wizytę w Bundi to miesiące zimowe, od października do marca. W tym okresie pogoda jest przyjemna i chłodna, z temperaturami w ciągu dnia wahającymi się od 20°C do 30°C, co czyni go idealnym do zwiedzania i aktywności na świeżym powietrzu. Lata, od kwietnia do czerwca, są bardzo gorące i suche, z temperaturami często przekraczającymi 40°C, co utrudnia zwiedzanie. Sezon monsunowy, od lipca do września, przynosi umiarkowane opady deszczu i bardziej zielony krajobraz, ale wilgotność może być wysoka.

Bundi jest dobrze skomunikowane drogami, z usługami autobusowymi dostępnymi z miast takich jak Jaipur, Jodhpur i Ajmer. Jeśli podróżujesz pociągiem, najbliższa główna stacja kolejowa to Kota, oddalona o około 40 kilometrów, która znajduje się na głównej linii z Delhi do Bombaju. Z Kota można łatwo zamówić taksówkę lub tuk-tuka do Bundi. Najbliższe główne lotnisko znajduje się w Jaipur, około 210 kilometrów dalej.

Centrum miasta jest dość łatwe do przejścia pieszo, z większością głównych atrakcji w promieniu 2 kilometrów. Jednak w cieplejszych miesiącach tuk-tuk może być wygodną opcją. Wiele zabytkowych budynków zostało przekształconych w hotele i pensjonaty, oferując wgląd w minioną epokę. Rozważ pobyt w haveli dla autentycznych wrażeń, niektóre oferują wspaniałe widoki na fort i pałac. Można kupić łączony bilet na wiele atrakcji, takich jak Raniji ki Baori, 84-kolumnowy Cenotaf i Sukh Mahal, oferujący lepszą wartość niż indywidualne opłaty za wstęp.